Dit is waar je persoonlijkheid integreert op het hoogste niveau van menselijk functioneren. Wat Dąbrowski het ‘persoonlijkheidsideaal’ noemt is bereikt, en je bent in staat om in harmonie met jezelf en je omgeving te leven – hoewel dit niet betekent dat er geen conflicten meer zijn. Je ervaart ze alleen niet meer als ontwrichtend, want door autopsychotherapie worden conflicten een creatief middel om jezelf verder te ‘perfectioneren’.[1] Je hebt de wijsheid om te beseffen dat conflicten altijd groeipotentieel hebben en je bent bereid om ze te ervaren.
Je gebruikt je talenten om bij te dragen aan sociale, politieke of creatieve activiteiten. Deze activiteiten draaien niet langer om jou, maar om het verbinden met anderen en bijdragen aan een betere wereld. Alles wat je doet, overstijgt je eigenbelang. De dingen die je creëert zijn groter dan jezelf. In plaats van direct te reageren op mensen en situaties, handel je bewust naar wat nodig is. Je wijst duidelijk maar liefdevol af wat niet resoneert met waarden als autonomie, verantwoordelijkheid, compassie en bewustzijn. Laag 5 is voorbij zelfzuchtigheid. Je geeft niet langer om zaken waaraan je persoonlijke identiteit kunt ontlenen zoals een beroep, titel of andere verworvenheid. In plaats daarvan identificeer je met je persoonlijkheidsideaal: je eigen standaard waaraan je voortdurend je persoonlijkheidsstructuur toetst. Volgens Dąbrowski is zo’n persoonlijkheid een “self-conscious, self-affirmed, and self-educated unity of basic and positive mental properties”.[2]
Andere visies op secundaire integratie
Hoewel je misschien niet veel mensen kent die zich op deze manier duidelijk kenbaar maken in de wereld, is het aannemelijk dat toch best wat mensen op een onopvallende, anonieme manier bijdragen aan de samenleving en positieve verandering in gang zetten. Op laag 5 zijn roem en erkenning namelijk geen drijvende krachten meer. Dąbrowski was ervan overtuigd dat maar heel weinig mensen secundair integreren. Maar toch zijn er nu, dankzij onderzoek dat heeft plaatsgevonden na Dąbrowski’s dood, duidelijke voorbeelden bekend van mensen die op laag 5 lijken te hebben gefunctioneerd. Michael M. Piechowski heeft de transformatie naar secundaire integratie onderzocht in de levens van Etty Hillesum (schrijfster en holocaustslachtoffer), Peace Pilgrim (vredesactiviste en spiritueel leraar) en Ashley (moeder van twee kinderen). In de samenvatting van zijn onderzoekspaper Giftedness for all Seasons: Inner Peace in a Time of War schrijft hij:
The lives of these three gifted individuals illustrate characteristics of transforming growth: inner conflict, acceptance, willingness to serve, surrender, and inner peace. As a result of their far-reaching inner transformation, they discovered on their own the transpersonal principle of non-separateness. From the depth of their being they know that inner peace is the necessary condition of world peace. These cases illustrate in greater depth than was previously available the higher levels in Dabrowski’s theory of emotional development. They also bring out the deeper meaning and effectiveness of acceptance which the theory has neglected.[3]
Dit paper geeft ons een nieuwe kijk op secundaire integratie. Piechowski komt tot inzichten die veel verder gaan, of zelfs haaks staan op Dąbrowski’s beschrijving van ontwikkellaag 5 en het persoonlijkheidsideaal als duidelijke structuur. In hetzelfde paper concludeert hij namelijk:
All three have a sense of preparing themselves and being prepared for their mission. They all came to the firm conviction that the inner situation determines the outer situation, and that we each individually create our personal and collective reality. Etty and Ashley realized as well as Peace Pilgrim that we must not harm even in thought because thoughts are real, powerful, and, whether we know it or not, we emit their energy into our environment. All three share the transpersonal perspective of non-separateness that we are all cells in the one body of humanity, that our lives and destinies are interconnected; and that the choice we make – for personal gain or for the good of the whole – shape the world situation toward war or toward peace.[4]
Het is goed mogelijk dat overal ter wereld gewone mensen bestaan die hun leven wijden aan doelen die groter zijn dan zijzelf. Je kunt echter alleen zeggen dat deze mensen secundaire integratie hebben bereikt als ze leven in harmonie met zichzelf en hun omgeving, met acceptatie en innerlijke vrede als resultaat. Dit betekent dat ze niet handelen vanuit drijfveren die voortkomen uit rebellie, zoals gevoelens van boosheid en angst over de toestand van de wereld. Ze handelen ook niet vanuit de behoefte aan validatie of erkenning van anderen, of de wens om anderen te ‘repareren’ of te ‘helpen’ om zich goed te voelen over zichzelf. Het enige motief voor hun handelen is dienstbaar zijn. Hoewel Dąbrowski ervan overtuigd was dat het bereiken van een bewust en zelfgekozen persoonlijkheidsideaal het hoogst haalbare was in secundaire integratie, laat deze studie van Piechowski zien dat bepaalde secundair geïntegreerde personen deze persoonlijkheid juist overstijgen en weer loslaten. Zij ervaren dat hun wezen een universele essentie is, iets waarin iedereen gelijk is en met elkaar verbonden.
Bronnen:
[1] K. Dabrowski, A. Kawczak, M. M. Piechowski Mental Growth Through Positive Disintegration 1970, Gryf Publications LTD, London
[2] K. Dabrowski Positive Dinsintegration Little, Brown and Company, Boston 1964
[3] M. M. Piechowski Giftedness for all Seasons: Inner Peace in a Time of War 1991
[4] M. M. Piechowski Giftedness for all Seasons: Inner Peace in a Time of War 1991