Angst voor het oordeel over jezelf

Je stem als raadgever bij innerlijk conflict | deel 1

In de tien jaar dat ik nu stemcoach ben is mij duidelijk geworden dat de ontwikkeling van je stem hand in hand gaat met de ontwikkeling van je persoonlijkheid. Vaak is een stemprobleem slechts het topje van de ijsberg waarin zich iets kwetsbaars openbaart, wat leidt tot spanning en conflict. In deze serie casussen beschrijf ik interne en externe conflicten van mijn cliënten die ze leerden herkennen als dynamismen. Hierdoor was hun stem niet langer het probleem, maar werd deze een raadgever in het ontwikkelproces. Hun stem gaf richting aan waar het proces zich zou ontvouwen: delen van jezelf accepteren, leren omgaan met emoties, het uitdragen van je eigen waarden en het bewandelen van je eigen pad in deze wereld. Deze casussen zijn ook beschreven in mijn boek VOICE uit 2022.

‘Ik wil krachtiger overkomen en mijn stem zelfverzekerder gebruiken tijdens presentaties en vergaderingen, maar ook in privéverband. Als alle ogen op mij gericht zijn, voel ik meteen spanning in mijn keel en mijn nek, daar wil ik vanaf. Ik wil me ontspannen en me op mijn gemak voelen wanneer ik een verhaal vertel.’

Dit mailtje ontving ik van Kim, en jonge vrouw die bij mij stemcoaching wilde gaan volgen. Toen we samen aan de slag gingen, werd gaandeweg duidelijk dat de spanning in Kims stem te maken had met haar neiging om anderen op de eerste plaats te zetten en haar voortdurende behoefte aan goedkeuring van anderen. Gedurende het traject maakte Kim een intense periode van verandering door. Ze begon heftige emoties te ervaren die haar volkomen verrasten en overweldigden.  

Het dynamisme ‘Verbazing over jezelf’ is het begin van de wens om te veranderen. Het is ook de belangrijkste reden waarom mensen zoals Kim mij benaderen om aan hun stem te werken. Hun verlangen om te veranderen wordt geactiveerd door gedachten in de trant van ‘Er klopt iets niet helemaal bij mij’. Ze willen ontdekken wat dat is, zodat ze het kunnen maken tot wat het ‘zou moeten zijn’. Wanneer dit dynamisme aan het werk is, ontwikkel je een kritische houding ten opzichte van jezelf. Je kunt ineens verrast zijn door je eigen talenten, mentale en emotionele vermogens, of door de wereld en hoe andere mensen zich gedragen.

In het proces vertelde Kim mij dat ze haar werk bij een grote modeketen eigenlijk helemaal niet zo belangrijk vond. Liever wilde ze een creatief leven leiden op het platteland met haar toekomstige gezin, waarbij ze op een zinvollere manier zou bijdragen aan de samenleving. Hoewel ze een duidelijk beeld had van het soort leven dat ze aspireerde, was ze onzeker over de weg om daar te komen. Ze had de wens om anderen te inspireren en wilde daarom goed leren spreken, maar hiervoor was het zaak dat ze eerst ging ontdekken waar ze zelf eigenlijk voor stond. Samen kwamen we erachter dat wanneer ze vanuit haar intuïtie sprak en haar aandacht op het hier en nu richtte, haar stem bijzonder krachtig en inspirerend was. Maar op het moment dat ze aan zichzelf begon te twijfelen, verraadde haar stem dit onmiddellijk. Als ze haar persoonlijke waarden wilde uitdrukken voelde ze zich kwetsbaar en onzeker, ze maakte ze zich zorgen over wat anderen van haar zouden denken. Deze angst voor het oordeel van de ander was een blokkade die haar ervan weerhield zich uit te spreken over wat zij belangrijk vond. Toen we deze dynamiek voor het eerst tegenkwamen, dacht Kim eerst dat het ging om haar angst dat anderen haar niet goed genoeg zouden vinden. De waarheid was echter dat ze zelf bang was dat ze niet goed genoeg was.

Tijdens het desintegratiepoces volgt ‘Verbazing over jezelf’ vaak op het dynamisme ‘Gevoelens van inferioriteit ten opzichte van jezelf’. Dit ervaar je wanneer je bewust wordt van wat je allemaal zou kunnen zijn, maar ook van het feit dat je daar nog niet bent. Minderwaardigheid ten opzichte van jezelf draait om de kloof tussen ‘dat wat is’ en ‘dat wat zou moeten zijn’. Het is de fase in je ontwikkeling waarin je bewust onbekwaam bent en ernaar streeft bewust bekwaam te worden. Dit kan zijn op het niveau van stemgebruik, communicatie, zang, spreken in het openbaar of elk ander aspect van het leven. Je bent ook steeds meer bewust van je eigen valkuilen, je kwetsbaarheden, je potentieel en je kracht. Zodoende krijg je meer inzicht in je essentie en je persoonlijke waarden: de persoon die je zou willen zijn. Je krijgt een gevoel van wat ‘meer jezelf’ en ‘minder jezelf’ is, en je beseft dat er nog veel werk voor de boeg is.

Aan het einde van het traject besefte Kim dat ze de behoeften van anderen niet altijd op de eerste plaats hoeft te zetten. Haar eigen ontwikkelproces is ook belangrijk, en ze staat zichzelf nu toe ook daar tijd en energie aan te besteden. Het is een intens en vermoeiend proces geweest: een emotionele achtbaan die de afgelopen maanden in een stroomversnelling is geraakt. Dit betekent echter dat er dynamismen aan het werk zijn en dat er ontwikkeling gaande is. Kim is nu volledig bereid om alles te voelen wat ze voelt, zonder het te willen onderdrukken of te vermijden. Dat is op zich al een immense prestatie. Op de lange termijn wil Kim leren hoe ze haar sterke emoties nog beter kan begrijpen en hoe ze deze beter kan reguleren.